Ayamun cyber-tasàunt n tsekla n Tmaziàt

 

ayamun

cyber-revue de littérature berbère

Numéro 12      Mai  2002

55  pages

 

Retour à Bienvenue

 

                                                          

Sommaire

 

Retour au titre

Sommaire:           

  

1°)  Le texte en prose: ddurt-a ad d-uɣalen ccuhada de Tahar Uɛettar (2ème partie)

2°)  La conférence: Eléments de Toponymie   par  Ɛ.Mezdad

3°)  Poésie :   « dits »  de Ccix-Muhend UlHusin 

4°)  Adresse de messagerie électronique

 

Retour en haut

 

 

Numéro 12    Mai 2002        

                                                                            

 LE TEXTE EN PROSE :       

 

NDT: En littérature, il arrive souvent que l’ouvrage dépasse l’auteur. De fieffés coquins ont parfois écrit de belles œuvres. Avec Uɛettar, Nous sommes dans ce cas de figure. 

 

 

T . USETTAR

Ddurt-a   ad  d-uɣalen Ccuhada

(aḥric2)

 

 

amezgun

tr . ɛ.mezdad

1988

                           AMƔA MESKIN , AQEṚṚU-YIS IBƔA AD IṬṬEREQ , IULFA I IFASSEN-IS ǦǦAN-T . ƔAS AKKEN , UR MGARADENT ARA TAKKIWIN-IS .

               - Ulac win ifeṛḥen yissen , ulac : ama d imdanen lɛeli , ama d iceyyaten , ama d imeɣnasen , ama d ixabiten . Dacu akka i ten yuɣen akken ma llan ? Taayert i ten iebsen ur tfeṛṛez ara ayen ilhan d wayen n diri , degs llza d reffu xelen . Dacu akka i ten isuffɣen di laɛqel ? Afaggu i ten ibuffen iwel , teǧǧa t tmacint , neţţa iwel di lɣa , nitni kra din ur t zin . Ad fiqen asmi ar-ad tas tmacint-nnien ad-ten id-tberrez ad-ten id tessuffeɣ zdates . »                                                                                                                                

                                  

                                   - Ṛebbi anin ! a Dda-Akli , aɛni tera yidek twaɣit ?

 

                           WA D ABRiGADI ADAMIYEN ? AQRAB D ABERKAN DEG UFUS. IQEṚṚEF-ED ƔURES .

 

DDA-AKLI :            Erǧu kan , a mmi , ad ak ineɣ yiwen usaka .

 

ABRIGADI :            Ad iyi tsurfe , a Dda-Akli , ţɣawaleɣ .

 

DDA-AKLI :            Sin wawalen kan .

 

ABRIGADI :            - Aha°, ţxilek , maca areɣ . Limer aţ-teze dacu n tewal iɣ d-snulfant tuǧǧal n ccuhada .. Tura i-gera unennuɣ ɣer yiwet deg sent , s ijenwiyen d iɛekkzen . Terra axxam-is d ţţberna , d axxam ameqqran , atan anda i ţ tessawe . Nɛeggen as xilla n tikal , neţţa ur aɣ d-tess .

 

DDA-AKLI :            - Dɣa ɣef annect a biţţa i bɣiɣ a-k mmeslayeɣ .

 

ABRIGADI :            - Amek , a Dda-Akli ? illa kra n wejdid . Ddussi twala , atan qrib ad ifelleq .

 

DDA-AKLI :            - Ad d-uɣalen !

 

ABRIGADI :            - Anwi ar ad d-yuɣalen ?

DDA-AKLI :            -  Ccuhada !

 

ABRIGADI :            - A wi gufan !

           

                           DƔA IMIR KAN TURAR AS Ţ DEG ALLEƔ-IS :    - Ma uɣalen-d wid ssreɣ , ad-tenwi felli . Yiwen ur iir amek i ţwaṭṭfeɣ asmi akken tenger terbaɛt-iw di zzema . Akken kan ibda ṛṛsas , refdeɣ ifassen uyalen ara i imeddukal-iw , yernu lliɣ ţḥarabeɣ fellasen s tmirayuzt . Imi ur jbideɣ ara , ekmeɣ fellasen i lmut . Ulac deg sen win izemren ad iief amiq-iw , ɣlin akken ma llan . »

 

DDA-AKLI :         YUƔAL-IT-ID RRU

              Atan xeṛsum yiwen d amenzu ifeṛḥen yissen imi ad d-uɣalen . Wa ţ-ţideţ d argaz , d ţ-ţideţ d amjahed .

astrbul1e       S nniyya-k id-teţmeslaye ? i-s inna .

 

ABRIGADI :            -  a Dda-Akli , eǧǧ-iyi dayen ula d nekk ad ak iniɣ yiwen usaka .Dɣan tumne ma yuɣal-ed mmi-k . a-t iṛḥem ebbi di leYYla ik ar ad d-yuɣal ?

            Dɣa ma yuɣal-ed ad-tfak cciɛa-nni tewwi d baba-s n ccahid , ad ifak daɣen yakw wayen s wayen ik-d-igla mmi-k asmi immut :    - aţansiyu , takatunt n tumnayt , tanezduɣt  s rrxa , aqadder i kţqaaren medden d ubadu . Keç s timmad-ik d amaɣnas dacu n cciɛa yugeren win illan d baba-s n ccahid ? xemmem-as akken ilaq : deg ussan imezwura n tifrat isen ilaq ad d-uɣalen ; tura , dayen , tɛedda tmacinţ .

 

DDA-AKLI :            - Maca , dɣa , ma uɣalen-d , neɣ xasum kra deg-sen ?

 

ABRIGADI :            - Ihi , teshel temsalt . ad nefk timseggaf i tulawin-nsen , d nitenti ar-a ţ ifrun .

 

                           DDA-AKLI , AQEṚṚUY-IS AMZUN D ALDUN ,  IJEQQBER ; IMI INES D ARZAGAN , ALLEN-IS LA NEQQENT . YERES TIDI S TMARA ? YUDEN D AKESSAR .

 

               - Afagu dayen teǧǧa-t tmacint , yernu yiwen ur as ifaq . Ma nessaked ɣer zdat atrar , a-negger kra deg wid nneɣ negguma ad ten naseb . Tal taddart deg nner tessuli yasen ccahed iwakken  ‘’Llah ad iṛḥam ccuhada’’ maca wissen ma tera dacu i d anamek ? Maca bennu i t nebna amzun i usekkad kan , iwakken ad ncbbe yess taddart s isudiyen n medden , i zzux kan ! Tera yidneɣ daɣen am winna ineǧǧren tiblain n rrxun ɣef yini n tmeqqbert dacu i t  iceɣban anager idrimen ar ad d-isekcem , m ar-a bnun iekwan . Ah ! inɣa-yi uqeṛṛu-yiw , ul-iw iqlaɛ-ed , ass-a taglla ur ţ aɛṛideɣ . Tura imi akka aqlaɣ negguma yasen ad d-uɣalen neţţa dacu iɣ ţţalasen . Limer maççi ţ-ţimegra-nsen i fkan d asful , yili ar-i a aqlaɣ di texmit . Limer nga am nitni , newwet amek ar-a tbeddel tegniţ , yili aqlaɣ yiwen ur d-iggri , degmur ad nekcem di ṭṭrad akken ilaq , nekkni neţţaf . ad tiila amek ar-a nessemnaɛ iqeṛṛa-nneɣ . Aebbi anin ! . Limer wid ar-ad d-yuɣalen ad ren tilawt ad nndmen imi fkan iman-nsen d asfel ! ...I wigi id-iţenkaren, ilmeyen , limer ad d-ldin allen ur qeblen ara ad fken aqeṛṛu nsen ssya ɣer zdat ! Uy,Uy ! Ay aqeṛṛuy-iw , ay ul-iw , a taɛbbu-iw ! »

 

                           -EBBI AD ISIN , A DDA-AKLI ! IDDUQES , YERRA ANDA AKKA IƔ-IKKA UMESLAY .

DDA-AKLI :            - I ameggaz , a mmi . Erǧu , ɣuri awal ad-ak-t-iniɣ .

 

ABRIGADI :            -  d lxir neqqa . Aɛni teṭṭfe tadrimt i k rnan i upansyu .

 

DDA-AKLI :            - Dɣa ɣef annect-a i bɣiɣ a-k nmeslayeɣ .

 

WAYE :                 -  Über as azekka , aţ-ţawde axxam n ddumi .

 

DDA-AKLI :            - Fiel ma ebeɣ . Tamsalt - iw taɛna yakw medden . A-k steqstiɣ .

 

WAYE :                 - Steqsi ɣef yiman-ik .

 

DDA-AKLI :            - I ma uɣalen-d , dacu ar-a txedmem di ddumi . Imi keç d ‘’receveur’’ , ahat teẓṛi dacu .

 

WAYE :                - Ma uɣalen-d ? Anwi ar ad-d-yiɣalen , a Dda-Akli ?

 

DDA-AKLI :            - D ccuhada , d idammen-nsen id-ţţaafen imawlan-nsen d apansiyu .

 

WAYE :                - Aya d aweẓɣi , a Dda-Akli !

 

DDA-AKLI :            - nekk sliɣ ccuhada n taddart-nneɣ neɣ xasum kra degsen ad d-uɣalen . Tura fiel asisef, ini-yi-d kan dacu ar-a txedme , keç d receveur teţţake ipansiyunen.

 

 WAYE :               - Tamsalt am ta , ţ-ţikkelt tamezwarut id-teɣli . Si laɛḍil tribunar iseggasen ad ɛeddin ad ɛeddin ma d nekni iwwi-yaɣ-d lal a-nebes lexla ipansyunen .

 

DDA-AKLI :            - I wayen txelem yakan ?

 

WAYE :                - Ah ! DA tufi-iyi-d bateɣ . Maɛna tamsalt ɣef akken illa lqanun , tban : ma iffeq kra seg senduq bla aeqqeq , asenduq a-t issuter i win i uswin idrimen beṛṛa ilugar . neɣ ma immut i wid i-t iweten : idrimen ilaq ad d-uɣalen alamma d asenduq . Nekk s timmad-iw , ɣef akka ţwaliɣ , asmi ar-a iebbeq lqanun , tamsalt ue tferru ara ; as-ţ nessiwe i Tebdelt-usenduq d neţţat ar-ad d-iheggin areqqis ahat aɣ-ţ id-issefru . Maca deg umur ad d-theggin areqqis Tabdelt . Usenduq tezmer ad d-tɣe i kra n wid illan nniges iwakken ad sbedden axelle , akken ibɣa lqanun . Tezùmer daɣen  ad-tessiwe tamsalt zdat Teɣdemt . A ebbi-anin ! ɣas tamsalt sufella teshel , zdaxel terwi yakw , texeb !

 

 DDA-AKLI :           - Tanemmirt , a Mmi . Ihi ma fehmeɣ , aas n tlufa ar-a d-skeflen asmi ar-ad d-uɣalen .

 

WAYE :                - Ţ-ţideţ , tuɣalin-nsen ad-teglu s wegru annect ilat .

 

DDA-AKLI :            - Akken bɣun xedmen , a ten qeblen d imjuhad iqdimen ma ugin-ten d ccuhada .

 

WAYE :                 - Erǧu , ur teţţu ara Tamsilt Taɣelnawt ɣef wid ijuhden ikfa ccɣal-is Ad asen d-ssutren ddussi n tuţţra , ad yaça d lekwaɣe ; ur walaɣ ara amek ar-a-t id-heggin ma ur d-sseknen ara aselkin n tuɣalin ɣer Tudert . Ma ebqen asen lqanun akken ilaq , dɣa aselkin-a ur walaɣ ara amek ar-a-t id-ssufɣen Tura a-sen neg Timeṭṭi , imasayen imeqqranen  diwezwura , ur ten tebɣa ara , neɣ a-ten tɣunzu neɣ ad-tebɣa ara , neɣ a-ten tɣunzu neɣ ad-tcetki fellasen ɣef tukera ukren ismawen-nnsen . Dɣa anager tasusmi kan ar-asen d-yeggrir ad ǧǧen tamsalt akken tella, ad uɣalen di rrif.Ma llan degsen wid iman-nsen !

 

DDA-AKLI :            - Akken ma llan d imawlan n tenzar . Ilaq d aɛebbed ar-a-ten nɛebbed .

 

WAYE :                 - Awah ! ur ilaq ara yiwen ad yeǧ aekka-s . Ul-is di tgerjumt-is , Dda-Akli ikemmel tikli-ines yiwet yiwet iţţader ɣer tlemmast n taddart , ssyin ad yerr agemma-in .

            Atan iluɛan-t-id yiwen . Iqerreb ɣures , isbecbec-as :

 

DDA-AKLI :         - I ameggaz , a mmi .

 

WINNA :              - Dacu akka i-k yuɣen , a Dda-Akli.

 

DDA-AKLI :         - Ah ! Ziɣ d keç ay ‘’azdukli’’ !

 

AZDUKLI :              - Ayen iɛeddan iɛedda . Tura aqli d anmala , ixeddamen n ‘’Cman-n-difir’’ , daya . Maca tecfi ahat dacu iɣ d-inna ufesyan-nni iɣ idezɣan nekk yidek .

 

DDA-AKLI :            - Cfiɣ .

 

AZDUKLI :              Ar tura mazal imeslayen-is deg meẓẓuɣen-iw .

 

DDA-AKLI :            - Ɣlin fellak am yeqjan , bɣan a-k sɛeddin .

 

AZDUKLI :              - Ahat teri awassay n lqesma ibges-ed ɣuri ibɣa ad iyi iqeccaɛ seg kabar d unmalu .

 

DDA-AKLI :            - ɣef acu ?

 

 AZDUKLI :             - Mmekti-d imeslayen ufeţyan : ‘’Amussu ya , iççur ţ-ţiwekkiwin waɛṛent ! ’’

 

DDA-AKLI :            Ţ-ţideţ . Yernu aţţan ur tbeddel ara tegniţ . Teṛṛez tikli-nneɣ . Maca bɣ-iɣ a-k steqsiɣ .

 

AZDUKLI :              - Aqli ɣurek , a Dda-Akli .

 

DDA-AKLI :            - Ihi , tura , i limer ad d-uɣalen ccuhada ?

 

AZDUKLI :              - Ccuhada akken ma llan ?

 

DDA-AKLI :            - Ih , akken ma llan .

 

AZDUKLI :              - Tura iggt lɣaci , ad-termi teswiɛt .

 

DDA-AKLI :            - Aha°, maççi ɣef akken . Bɣiɣ ad reɣ ma ad feṛḥen yissen medden .

 

AZDUKLI :              - Ad d-affen amek ar asen xedmen . A-ten id-neccden ɣer wanda ar-asen salsen ţţrebga , ad rkun din kra iseggasen , ad asen kksen lesla , a-ten ɛezzlen , yiwen ur ten ie . Ssyin ad asen d-ţseṛṛien yiwen yiwen , ad zwiren deg feţyanen imeqqranen . A-ten acaen d idrimen , a-ten semmin d iqerra n temisin . Ssyin ad uɣalen ɣer iserdasen : a-ten zeraɛen di lfirmat n ddewla a-tent feqen garasen . Yal yiwen s tmusni-ines d wakken yuklal .

 

DDA-AKLI :            Ţ-ţideţ neɣ d aqesseṛ .

 

AZDUKLI :              - Tura ilaq neɣ a nemsefhan : ur iyi d-tenni ara dacu illan deg ul-iw : tenni iyi-d ma nefa yissen neɣ ala .

 

DDA-AKLI :            - I keç dacu ik illan deg ul ?

 

AZDUKLI :              A-t eǧǧeɣ kan deg ul-iw . Ur akd-qqaeɣ ara alamma riɣ-ten .

 

DDA-AKLI :            - Ih , maca aţ-ţfeṛḥe neɣ ala limer ad d-uɣalen ?

 

AZDUKLI :              - Tura ma d imeɣnasen i nella , anager yiwet n tɣawsa kan ar-a nessiked : tasmakta-nsen ! Ma d ayen ijaɛnan timeṭṭi yifit ma ssusmeɣ . d anmalay i lliɣ , ţwaliɣ amek i ccudent temsalin , ur zmireɣ ara ad d-fkeɣ ṛṛay-inu akka kan .

 

                           DDA-AKLI IFKA-YAS TANEMMIRT I WENMALAY AZDUKLI , SSYIN YASNA ABRID-IS , AXEMMEM SIMMAL SIMMAL ITCŢ-IT , YEƔLI-D FELLAS IGENNI .

 

                     - Amek tura , neţţa adabu ur t iṭṭif ara , yernu ur ifi ara s tuɣalin-nsen ? Iggumma aɣ d-ifk ṛṛay-is yernu neṭṭa  d agrawli n tideţ . riɣ dacu i-gexdem i Tegrawla qbel a-t ɛeṣṣren . Iwacu akka tura ur ifi ara ? Ahat yuged ur teddun ara d ṣṣef-is . Llahu Akba !

                Ifkan tudert-nsen fellaɣ ass-a la neţcukkut deg sen . Amzun akken tiktiwin-iten issufɣen s wayes qeblen lmut , amzun akken beddlen-ten s tiya ! Dɣa ma nerna akka cwi , ahat nezmer a-neɣli fellasen a-sen nsemmi d ixabiten d iemaɛen . Mca nekni aɣabel-nneɣ , d zzhu n ddunnit , ur ufaq ara asmi afgu iǧǧa tamacint nekni nezga sufella-s . Nitni , ur teţfaka ara lemziyya-nsen , ilaq a-ten nɛebbed : ţ-ţarwit-nsen iɣ- d-ifan , ugin ammus d wexdaɛ . D nitni i ţ-ţamacint idehhinen ɣer zdat aţ-ţeglu s ufagu-nneɣ a-t-tezzuɣer zdates . Mca ahat kra din ad ineqlab m ar-a temlil tmacint d ufagu ? Tamacint s tmila-ines , ahat ad-ten afagu ɣer deffir ? wissen ? Allah wakba !

                Aqli tura ibda ikeççem-iyi ucukket , deg mur ad zuxxeɣ yissen a-ten ɛebbdeɣ nekk la ţfelsifeɣ ţseqsiyeɣ . ‘’Azdukli’’ daɛwessu ɣef qeṛṛu-yis ! Ibɣa ad ier dacu i ţxemmimen iwakken ad d-ifk ṛṛay-is ! »

 

AZDUKLI :              - Ahh ! ziɣ mazal-n da , a Dda-Akli !

 

DDA-AKLI :            D keç daɣen , ay azdukli .

 

AZDUKLI :              -  d nekk , ţţuɣ ur ak d-nniɣ ara ma uɣalen-d nezmer a-ten nemmager akken mmugren imjuhad d imeɣnasen armi tefra lgirra , asmi id-kecmen seg wedrar, asmi id-iɣalen si lebus d nneffu .A-sen ngerrez timeɣriwin , a-neddifili .

DDA-AKLI :            - Ala, Ala , iffeɣ-ik laɛqel ! Acu akka id teqqae dayen ur nerru .

 

                           DDA-AKLI IZSEF  DAYEN  KAN , IGZEM-AS AWAL ; SSYIN ISEGGRA YAS-D :

 

DDA-AKLI :            - Ica wawal , bɣiɣ ad d-rreɣ !

 

                           -A BABA ,  A BBA , DACU IK YUƔEN ?

            WA D MMI-S D DDA-AKLI , IQAS-IT ƔER TAXUXT DI TLEMMAST N TADDART , IṬṬEF-IT DEG IƔIL .

 

DDA-AKLI :            - D keç aya ansi akka id-tefɣe ?

 

MMI-S :                  - Seg wexxam . Si ṣṣba nekk d affu fellak , ur d-tbane . Anda akka kezze iman-ik .

 

DDA-AKLI :            - Ur ţţagged ara ! ess-iyi : i limer ad d-yuɣal dadda-k Metafa , dacu ar-a txedme ?

 

MMI-S :                  - Ad d-yuɣal , Dadda Metafa ?!

 

DDA-AKLI :            - Ihh ! ddurt-a ad  d-yuɣal .

 

MMI-S :                  - Dacu akka id-tesxewie , a ba ?

 

DDA-AKLI :            - Anef-iyi . Mççi d keç i ţ ixedmen , akken ma nella  . Azzel awi-yas  axbir              i imma-k , i tmeṭṭut-ik d warraw-ik . 

           

                           ISESER-ED IƔIL-IS DEG FUS N MMI-S ,  IU , IŢŢALES :    - Ilaq ad as iniɣ i ccix . Dneţţa kan ar-ad  d-issefrun tamsalt-a iɣ yaɛnan akken ma nella . »

 

                           YUZZEL QBALA ƔER LǦAMAS . YURǦA ARMI IFUKK TAALIT N UKKZIN , INEQ ƔERCCIX .

 

DDA-AKLI :            - Bɣiɣ a-k nmeslayeɣ .

 

CCIX :     - Amek ,ur teẓẓule ara yidneɣ ?

 

DDA-AKLI :            - Ur uɣeɣ ara luu . Usiɣ-d a-k ciweɣ .

 

CCIX :     - Ɣef wacu ?

 

DDA-AKLI :            - Metafa-inu , teri ur d-yuɣal ara seg madaɣ .

 

CCIX :     - Ẓriɣ . immut d ccahid .

 

DDA-AKLI :            - Akka i la qqaren . Tameṭṭut-is , 4 wagguren kan seg asmi i d-tedda iǧǧa-ţ deg wexxam teɣraǧu-t armi d asmi i tesla s lmut-is . 

 

CCIX :     -  I ssyin ?

DDA-AKLI :            - Ssyin , snefkeɣ-ţ i gma-s ameyan teǧǧa-d yides 4 n dderya .

 

CCIX :     - A tawaɣit , dacu txedmem ! Tessawem armi d annect-a ! AṚɛbbi lɛalamin !

 

DDA-AKLI :            Anɛem a ccix , dacu nessexse ?

 

CCIX :     - D leram , d ayen ur iqebbel laɛqel , d zzina ! Aɣ imnaɛ ebbi !

 

DDA-AKLI :            - Amek , ur fhimeɣ ara .

 

CCIX :     - Amek , tefkam tameṭṭut aţ-tezweǧ neţţat ur-ɛed tebri !

 

DDA-AKLI :            Atan argaz-is immut , teţţutebbet-aɣ-d lmut-is . Tɛedda zdat lqai .

 

CCIX :     - D ayen ur iqebbel laɛqel , nniɣ-ak , d ayen ur iqebbel taɛqel ! Txedɛem ebbi , txedɛem Nnbi  , txedɛem lkutub . Mmi-k d ccahid , ccuhada ur ţmeţţaten ara : ‘’Aten ad ɣer tama Ugellid-Ameqqran issewa-yasen lesan .’’

                 Aɛni ur teɣrid ara tasureţ inesxen ɣef tebla , yernu tella di tudrin meṛṛa ? Ma d lmut iţţutebten , tiwriqin n lqai , kra din d akellex , d ayen ur iqebbel ccaɛ , yiwen ur izmir ad yerr tameṭṭut n ccahid ma ur tenebra ara . Ma ulac d zzina . Ad aɣ imnaɛ ebbi ! Teǧǧid-iyi bateɣ , a Dda-Akli nekk ɣilen tewi laɛqel . Lɣerba , ţţerk n wexxam , maççi ɣef ccuhadda , yak neẓṛa anda ţţilin . Aql-ak tura tefɣe i Ddin , ad yili ebbi yidek !

 

DDA-AKLI :            - Ihi , d acu ara xedmeɣ ?

 

CCIX :     - Axelle ad xellen wid innulen zzina .

 

DDA-AKLI :            - Ihi , dayen ulac dacu ar-a nexdem ?

 

CCIX :     - D lfeb , argaz amezwaru ad as ibru neɣ ad yer tameṭṭut s axxam-is . Ma d knnwi aql-aken tefɣem i tlisa yernu ulac ddin id-iqqaren ccuhada ţmeţţaten . Ssiked nnara , ar ass-a la ţṛaǧun U-Massi ad d-yuɣal , acku immut d ccahid . Tura ilaq awen aţ-ţɛiwdem cchada , aţ-ţesteɣfem , aţ-ţessutrem ssma . ebbi aɛziz , ilaq a-t nemed , ahat ad awen isemme .

 

 DDA-AKLI :           - Anɛem a-ccix , ma d berru , waqila ad as d-naf ixf-is .

 

CCIX :     Amek ?

 

DDA-AKLI :            - Argaz amezwaru , Meṣṭafa-inu , ddurt-a ad d-yuɣal .

 

CCIX :     - Aafi , aetta .

 

DDA-AKLI :            - Amek

 

CCIX :     - Ihi , tura agla-k terri iman-ik d lmasi , d lmahdi ! Ad ak yaɛfu ebbi ɛffeɣ si lǧamaɛ , ay axabit !

 

DDA-AKLI :            - Atan ad d-yuɣal .  Dɣa ..

CCIX :     - Effeɣ ssya ! yifit limer ţ-ţameggre n tenɣi , tɛedda tilisa . Ɣef akken id-inna Lislam .Axeṛṛaǧi , aţ-ţeqlu di ǧihennama d amaɣlal , ulac asemma ɣef acu akka i txedme . Ma tuɣe d awal-iw , cehhed steɣfe, beddel lmitaq .

 

                           DDA-AKLI ,  MEDLUL , IŢŢUCEWWEL MAààI D KRA , IULFA AQEṚṚU-YIS D AAYAN , UL-IS INEGDAM . IGEMME I LǦAMAS , YUEN METWAL . ABRID-N-TMACINT .

                           MI FUKKEN ANEJMAS DI LQEÜMA , SALMANI IQQIM I-INAN-IS .

 

SI-SALMANI :         - Aɛdaw-inu n tideţ d lmir . atan 6 wagguren ur t waleɣ . Maɛna tamsalt am ta teḥṛes armi ulamek . Ma ɛeṛḍeɣ-t-id a-nemcawa fellas wissen ma ad iqbel , neɣ ad d-yaf amek ar-a issenser . »

            Iddem-ed Tiltfun ad iɣe i imassayen n Tuddsiwin Tiɣelwanin . Anmalu , Imjuhad  iqdimen , Tiddukla n Tulawin , iskuten , I lmeyen Abrigadi-Iǧadarmiyen . Ikukra cwi , yuɣal iɣra-yas i lmir .

 

LXUǦA N LMIR :

               - Da  d lxuǧa

 

SI-SALMANI :         - Bɣiɣ ad mmeslayeɣ si-Sabdelamid . Nekk d Ɛalmani , amarray ukabar .

 

LXUǦA :                 - Erţu cwi , ad waliɣ ma illa .

 

SI-SALMANI :         - Wali kan .

 

LXUǦA :                 - Aha°, iffeɣ . Ɣef acu i tebɣi a-t tezre ?

 

SI-SALMANI :         - La qqaren ad kra , izmer ad isregwel taɣiwant . Ad d-yili unejmaE inesduba akken ma llan , deg wexxam n lqesma . Si-Sabdelamid ilaq ad iţekki .

 

LXUǦA :                 - Allǧ ! Erǧu , erǧu , atan iwwe-ed !

 

SI-SABDElAMID:          

               - Allǧ ! Si-Salmani ?

 

SI-SALMANI :         - Allǧ !Si - Sabdelamid ? Amek telli ?

 

SI-SABDElAMID:

               - Akken ilaq . I keç ?

 

SI-SALMANI :         A-k naɛṛe ɣer unejmaɛ ar-ad d-yili tura kan deg wexxam n Lqema . Ɣas akken nemsefraq ţ-ţideţ , maca ţmesktayeɣ-k-id , ma d.

 

SI-SABDElAMID:          

               - Ala , ur illi kra garaneɣ , ama d Akabar , ama d keç s yiman-ik . Maca ar tura aqli la ţṛaǧuɣ melmi ar-a teggrem azewwax-nni tessensen deg Imjuhad Iqdimen , neţţa daɣ d wemcewwel-nni ‘’azdukli’’ , winna amiq-is di lebs . Gar-i d Ukabar anager lxi , ebbi ira ! ur nemsefham ara kan .

 

SI-SALMANI :         - Twala tura , a yizem , limer akka id-tneqe zik , ur iţţili kra garaneɣ . Aha-k , ass-ed , imir a-nwali . Myezwaren lecɣal , a Si-Sabdelamid . Ɣurek aţ-ţeţţu  , cerken-aɣ idammen .

 

                           AMARAY-UKABAR ILDI TADWILT ,  ISELLEM ƔEF LMIR , NEŢŢA D UBRIGADI-IǦADARMIYEN . SSYIN YASNA TAMSALT :

 

SI-SALMANI :         - Timlilit-nneɣ ass-a iwakken ad d-naf amek ar-as nexdem i temsalt ishewlen taddart-nneɣ , neɣ ahat mai ula ţ-ţudrin-nnien ur mniɛent ara seg-s . Nekk tebteɣ tamsalt am ta seg beṛṛa kan iɣ d-tusa , dɣa aqlaɣ nfaq as i yiwen seg wid iɣ-ţ-id isxelqen : Üi tmura nnien is  d-ţţasen isalan , ssyin i s d-ţţasent tebatin . Dɣa ass-akan iṭṭef-ed tabaraţ .

            Ɣef akka id-tusa çaqlala ziɛma ccuhada-nneɣ a-ten iṛḥem ebbi ! Cwi kan ad d-uɣalen si laxet : ad d-uɣalen iwakken ad sqaɛden tagniţ ! Llan wid issufɣen aberra ziɛma nekni ur nezmir ara a-neseddu tamurt akken ilaq i d nekni , d ssebba imi terwi teswiɛt .

            Teram ɣef acu id-ssuffɣen çaqlala-ya . Iwakken ad sslen medden a-ten samnen dɣa amelyun d wezgen n ccuhada-nneɣ imaɛzuzen ad d-uɣalen ad qelben tamurt ad rwin tisuda-nneɣ yakwit .

            Ccuhada ur zmiren ara ad d-uɣalen , maca wi ran ? Ahat llan kra n tkumid d imnufaq ffɣen ɣer wedrar , tama nnien timura tibeṛṛaniyin la d-ţheggint iman-nsent ad d-kecment tamurt , teram timmunent-nneɣ , tilelli , cef kkren-aɣ-d ɣlayit maççi d kra . Nekk s timmad-iw , di 54 i fɣeɣ , d amaay id-issali wegdud , umnen-iyi ama di ‘’la federati